Nieuws

Recentie Hemelbestormers

20-02-2013

DeventerOpen Podium 2007

TheaterLocus

Rabobankzaal,16.00 uur

TinusDerks


Een theaterfestival als D.O.P. stelt elk toneelgezelschap voor een dilemma: door de beperkte tijd (maximal 30 minuten inclusief de tijd die gemoeid is  met het opbouwen van het decor) is de repertoirekeuze beperkt. Er zijn nu eenmaal weinig stukken van 20 à 25 minuten. In dat opzicht zijn groepen die een muzikale bijdrage leveren duidelijk in het voordeel en dat verklaart wellicht dat er slechts drie toneelgroepen meedoen aan het festival, terwijl het aantal muzikale optredens vele malen groter is.

Theater Locus heeft voor dit probleem een uitstekende oplossing gevonden door zelf een toneeltekst te fabriceren op grond van een tweetal prozawerken en door uit deze voorstelling met de titel Hemelbestormers een afgebakend fragment te spelen. Zo ontstaat de indruk van een eigenstandige eenakter, die terecht met enkele zinnen werd ingeleid door één van de acteurs. Dat was wel nodig, want de argeloze toeschouwer staat iets ongewoons te wachten en ik realiseer me dat de term eenakter niet opportuun is voor deze voorstelling, want daarbij denk je toch aan een afgerond verhaal met een kop en een staart. Dat is in deze voorstelling niet het geval en dat is één van de oorzaken dat er bij het aanschouwen van deze productie een gevoel van vervreemding ontstaat.

Ik kan het mis hebben, maar ik stel me voor dat de tekst, nadat de groep de twee prozawerken heeft gelezen, al improviserend is ontstaan en dat er door veelvuldig samenwerken en repeteren niet alleen een hecht collectief is ontstaan, maar ook een doortimmerde voorstelling, waarin de hand van de regisseur in ieder detail zichtbaar is. De absurdistische speelstijl vereist nu eenmaal een strakke regie. Er is geen sprake van een logische dialoog en toch weet elke speler op het juiste moment zijn claus te produceren. De timing van de verschillende bijdragen is uitermate uitgebalanceerd.

In het stuk zijn zeven naamloze, onderling verwisselbare personages, met elk zijn eigen bagage, op weg om de hemel tebestormen, maar in hun individuele existentie verliezen ze zichzelf en elkaar. Het absurdisme vindt zijn hoogtepunt in een eindeloze serie waarom vragen, die stuk voor stuk voortkomen uit eigen onvolkomenheid en verlangen en die uiteraard niet beantwoord worden. Zonder zich te vereenzelvigen met één van de rollen zit de toeschouwer op het puntje van zijn stoel om zich te laten confronteren met deze uitbarsting van existentiële verlangens.

De hand van de regisseur is te herkennen in de Verfremdungseffecten: rijm in het begin, tekst afgewisseld met liedjes, vrij willekeurige choreografietjes. De spelers zijn goed op elkaar ingespeeld. Nu eens spelen ze hun rol alleenstaand of zittend op een houten blok, dan weer kruipen ze dicht tegen elkaar aan alsof ze warmte bij elkaar willen zoeken, maar de visuele boodschap is zelden in overeenstemming met de tekst en soms ligt het verband er duimendik bovenop. Beide vondsten dragen bij aan het gevoel van vervreemding.

Conclusie

Een fraai stukje anti-theater, maar ik vraag me af of deze voorstelling een goede keus is om bij D.O.P. te vertonen. Het gros van de toeschouwers is gekomen om vermaakt te worden en hoewel humor niet ontbreekt, verwacht ik niet dat de voorstelling nieuwe fans voor modern toneel heeft geworven. En zou de gemiddelde toeschouwer de ironische lading van de titel kunnen bevroeden?

Ik ken de twee prozawerken niet, waarop het stuk is gebaseerd, maar ik ben wel nieuwsgierig geworden en dat is aan de vooravond van de boekenweek mooi meegenomen.

Reageer